11. Sınıf İskelet Kaslarının Kasılma ve Gevşeme Mekanizması Testi

Doğru cevap: C) K: kas lifi; L: miyofibril; M: sarkomer.

Kas lifi, iskelet kasını oluşturan uzun, silindirik ve çok çekirdekli hücredir. Bir lifin içinde çok sayıda miyofibril bulunur. Miyofibril üzerindeki iki komşu Z çizgisi arasındaki birim sarkomerdir. Bu yüzden hücre, hücre içindeki yapı ve o yapının tekrarlayan kasılma birimi aynı düzeyde gösterilemez. Modeldeki sıralama kas lifi → miyofibril → sarkomer biçimindedir.

Doğru cevap: B) Yıpranan miyofibrillerin proteinlerle daha kuvvetli yeniden yapılmasıyla

Yoğun fiziksel aktivitede miyofibriller ciddi basınç ve çekmelere maruz kalır, yıpranır ve kas telciklerinde mikro yırtıklar oluşur. Bu telcikler vücuttaki proteinlerle yeniden ve daha kuvvetli üretilir. Yıkım ve yeniden yapım süreci tekrarlandıkça kas büyür. Yetişkin kas hücreleri bölünmez; aktin ve miyozin ipliklerinin boyları da kasılmada değişmez.

Doğru cevap: C) Oksijenli solunum ve laktik asit fermantasyonu

Çizgili kas hücreleri enerji gereksinimlerini oksijenli solunum ya da laktik asit fermantasyonuyla karşılar. Yoğun egzersizde kasa yeterli oksijen ulaşamadığında artan enerji ihtiyacını karşılamak için glikoz laktik asit fermantasyonuyla da parçalanır. Etil alkol fermantasyonu maya gibi canlılarda görülür; insan kas hücrelerinin enerji yolu değildir.

Doğru cevap: C) Kasılmada boy kısalır; kas kütlesi ve hacmi değişmez.

Kitap, kasılma ve gevşeme sırasında kasın kütlesinin ve hacminin değişmediğini belirtir. Boyun kısalması, kası oluşturan maddenin kaybolduğu anlamına gelmez; ipliklerin göreli konumları değişir. Sorudaki karşılaştırma aynı kasın tek bir kasılma-gevşeme sürecine aittir. Boy, hacim ve kütle farklı özellikler olduğundan, birinin değişmesinden diğer ikisinin de aynı yönde değişeceği çıkarılamaz.

Doğru cevap: D) Ölçüm, birbirine komşu iki Z çizgisi arasında yapılmalıdır.

Sarkomerin sınırlarını birbirine komşu iki Z çizgisi belirler. Kasılmada bu çizgiler yaklaşır ve aralarındaki mesafe azalır. A bandı ise kasılma boyunca aynı uzunlukta kalır; bu nedenle A bandını ölçmek sarkomer boyunu ölçmek değildir. H bandı da sarkomerin yalnızca merkezindeki bir bölgedir. İpliklerin kendi boyları ile sarkomer boyu ayrı ölçümlerdir.